2014

Hans Bekker - 7 december 1949 – 12 februari 2026

Van melkboerhulp tot knuffelpatiënt

Mijn broer overlijdt totaal onverwacht van de ene op de andere seconde in het verpleeghuis. Met zijn geliefde begeleidster komt hij terug van de dagopvang, druk pratend met Yaprak, zijn lievelings­verzorgster over wat hij nog wel gaan doen. Nog geen vier uur later ben ik er bij als hij in een kist weer naar buiten komt gereden.

aprak, zijn toegewezen verzorgster heeft het allemaal naverteld: Eenmaal binnen wordt hij minder levendig en hij voelt zich erg moe. En dan roept hij mijn naam, slaat zijn armen om me heen en zakt in elkaar. Geen adem, geen hartslag.
Zijn wens is om niet gereanimeerd te worden.

Ondernemend

De verhouding met mijn broer, die heel anders van aard is dan ik, is altijd moeizaam geweest. We groeien op aan de Sportlaan in Den Haag, op de hoek van het Sprietplein. Als kind beschouwt hij mij als een soort irritant aanhangsel. Ik ben jaloers op wat hij allemaal al kan, want hij is heel ondernemend. Hij loopt mee met de melkboer, helpt met het afleveren van de bestellingen en casseert het geld. Ik wil het ook allemaal, maar de familie vindt me nog te jong.

Vriendinnetjes

Als hij een jaar of acht is, heeft hij al vriendinnetjes. De namen ken ik nog steeds: Marja Troost, Ingrid Deurlo en Marja Kapsenberg. Ze komen vaak met hem mee en bij afscheid geeft hij ze een zoentje, alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Vrienden heeft hij ook. Robbie Bakker, Frank van Kuijen en Huibert Ferguson, welke laatste wel eens bij ons komt lunchen.

Tramhuisje

En steppen mag hij ook al op jonge leeftijd. En zo belandt hij bij het eindpunt van Tramlijn 3 aan de Laan van Poot, al waar een sprookjesachtig tramhuisje staat. Al gauw papt hij aan met de bestuurders en de conducteurs. Enkelen zijn zo op hem gesteld, dat hij gratis met ze mee mag rijden. Ook zijn vrienden en ikzelf mogen dit genot een keer delen. Op het eindpunt van lijn 3 bij het Staatsspoor maakt de tram kop en mogen we de banken omklappen naar de goede rijrichting. Vooral twee werkkrachten zijn jarenlang goede kennissen van mijn broer: Conducteur Richel en trambestuurder De Visser.

Echtscheiding

En komt de echtscheiding. Al regelmatig duiken mijn moeder en vader ’s ochtends de keuken in en draaiden daar de deur op slot om het op een stevige kiftpartij te zetten. Dat is meestal voordat we vertrekken naar een Van der Valk filiaal. En broer en ik op de trap bij de keukendeur maar trouw blijven wachten tot ze daarmee klaar zijn.
Uiteindelijk gaat mijn vader uit logeren bij onze tante, zijn zuster. Dat blijkt niet voor de gezelligheid, als mijn moeder ineens begint over ‘dat wijf’.

LEAO

Dan valt alles stil voor Hans. Hij trekt niet meer op met vrienden of vriendinnen. Alleen de HTM-medewerkers op de tram blijft hij trouw. In de vijfde klas lagere school blijft hij zelfs zitten. De MULO trekt hij ook niet. Mijn moeder weet een LEAO in de buurt voor hem (Lager Economisch en Administratief Onderwijs – een nieuwe opleiding, met dank aan de Mammoetwet).

Bankemployee

Als hij met die opleiding klaar is, vindt ze via een huis- aan huisblad ook een baan voor hem bij Bank Mees & Hope aan de Haagse Kneuterdijk.
Daar heeft hij het redelijk naar zijn zin op de afdeling ‘Rekening-courant’. Over geld heeft hij een goed overzicht en hij schopt het tot sous-chef.

‘Stapelgek’

Na de echtscheiding volgt een tweede drama. Mijn moeder heeft die fase nooit goed kunnen verwerken en besluit meer alimentatie te vragen. Mentaal gaat dat haar blijkbaar te ver en ze wordt stapelgek (de begrippen ‘paranoia’ en ‘psychotisch’ waren mij nog onbekend). Ze trekt me midden in de nacht uit mijn bed en zegt dat er een man in de kelder zit. Dat is natuurlijk niet zo. Er gebeurt nog meer die nacht. En overdag ook. De toestand is zodanig dat ik die dag niet naar school kan.

Natuurkundeproefwerk

De volgende dag wil ik toch naar school, want ik heb een natuurkundeproefwerk en de stof beheers ik goed. Ik was blijven zitten en ik wil dat niet nog een keer meemaken. Ze willen jou ook vermoorden, blijf toch thuis roept mijn moeder mij nog na. En het drinkwater is ook vergiftigd. Kribbig neem ik een forse slok drinkwater uit de kraan en vertrek. De cijfer voor het proefwerk wordt een 8½.
Intussen heeft mijn broer (die wel thuis is gebleven) de GGD gebeld en bij mijn thuiskomst wordt mijn moeder met de grootste tegenzin opgehaald per ambulance door twee typische creaturen.

Gezellige tijd

Het is heer de Visser van de HTM die besluit op ons drieën – ik heb ook nog een jongere broer – te passen, want er is voorlopig niemand anders. Samen met zijn vrouw hebben we zes weken een hele gezellige tijd, want die twee zijn buitengewoon aardige mensen.
Uiteindelijk wordt ik neergezet bij mijn tante, de zuster van mijn vader. Mijn jongere broer (stevig autistisch) wordt ondergebracht bij de antroposofen op de Utrechtse Heuvelrug en mijn broer blijft op het huis passen. Eten doet hij bij een nicht van moeder.

UVV

Bij mijn tante heb ik het zo naar mijn zin, dat ik nooit meer terug wil naar mijn moeder, want ik heb daar gezelschap aan twee vlotte nichten (meisjes), waardoor ik een heel nieuw sociaal leven heb.
Mijn broer blijf bij mijn moeder. Zij is na een jaar weer thuis met een forse medicatie. Makkelijk is ze nooit geweest, maar gelukkig is een nieuwe psychose haar bespaard gebleven. Ze pakt zelf weer een vaste en betaalde baan op als secretaris bij de Unie van Vrouwelijke Vrijwilligers en blijft daar tot haar pensioen.

Computer

Met broer Hans gaat het minder goed. Na tien vruchtbare werkjaren verschijnt de computer op zijn werk. De spreadsheets in zijn hoofd, worden bestanden. Hij kan met de techniek niet overweg, wordt overspannen en ook hij moet noodgedwongen worden opgenomen. Beroerd, maar niet psychotisch. Dat komt later pas.
Uiteindelijk belandt hij in de WAO.

Damesvoetbal

Het is mijn moeder die hem steeds de goede richting weet op te sturen en hij gaat als bijrijder maaltijden rondbrengen voor mensen die aan huis gekluisterd zitten. Ook zet hij routes uit, want hij kent Den Haag op zijn duimpje. Een van de chauffeurs is vrouw die op damesvoetbal zit. Voetbal heeft altijd zijn aandacht. Promoties en degradaties houden hem bezig alsof het beurskoersen zijn. Ze stelt voor dat hij hun vaste grensrechter en begeleider wordt.
En zo doet hij dat vele jaren. Ook wordt hij via via zaalleider bij zaalvoetbal. Maar daar krijgt hij op den duur zoveel bedreigingen over zijn beslissingen, dat hij definitief stopt met alles wat met voetbal te maken krijgt.

Catatonie

In 2007 krijgt mijn moeder acuut geheugenverlies als haar geliefde nicht overlijdt. Broer Hans raakt stuurloos en belandt prompt in een psychose en catatonie.
Uiteindelijk weet ik voor hen alle twee (Moeder 86, Broer 57) een onderkomen te regelen in een verzorgingshuis op loopafstand van hun woning. Voor Hans regel ik dat hij wat administratief werk kan doen als vrijwilliger bij het buurthuis aan de overkant (totdat het wordt gesloten). Op mijn advies deelt hij post in het tehuis: een werkje dat hij zeer serieus neemt. Bewoners en personeel zijn wel op hem gesteld. Ze kennen hem hierdoor allemaal.

Bezuinigingen

Dat gaat een aantal jaren goed - zelfs nadat mijn moeder is overleden. Maar dan komen de bezuinigingen. Hans moet zijn kamer ‘tijdelijk’ uit omdat die wordt verbouwd tot verpleegunit. De receptie waar hij de post altijd ophaalt gaat dicht en post kan hij niet meer uitdelen.
De bezuinigingen hakken er bij hem zover in, dat hij gedwongen is naar een andere soort afdeling van dementerenden te verhuizen in een ander vestiging, die gelukkig op mijn route naar de Haagse markt ligt.

Geen huisarts

Daar gaat het steeds minder goed. Hij is niet dementerend, maar nergens anders is nog plek voor hem. Hij kan nergens anders meer terecht. Gevolg is dat hij geen interne huisarts heeft (in feit ook geen externe), geen beroep kan doen op de tandarts van het huis en ook geen enkele psychische begeleiding krijg. Hoewel de verpleging haar best doet, wordt hij alleen maar balsturiger. Eén keer per jaar komt een psychiater van Parnassia langs (elk jaar weer een andere) en dat is het. Daar heeft hij niets aan.

Lieve verzorgster

Even lijkt er nog verbetering te komen als hij een verzorgster toegewezen krijgt, die hem zeer toegenegen is. Ze wordt Hans’ vaste wederzijdse knuffel en ze raakt aan hem buitengewoon gehecht. Het lijkt iets beter te gaan. Tot de fatale donderdagmiddag 12 februari.

Tramhalte

Ik stel me een mistig landschap voor. Er is alleen een tramhalte zichtbaar (zo’n ouderwetse doosvormige). Daar staat mijn broer. Een oude Haagse tram stopt. De deur gaat open. Daar staan conducteur Richel en bestuurder De Visser. Kom Hans, het is nu ook jouw tijd, stap maar in. De tram vertrekt en verdwijnt in de mist. De tramhalte lost er langzaam in op.

• Een impressie van het leven van Broer Hans. Afgepeeld bij de uitvaart in Nieuw Eykenduinen.

Verdriet?

Voel ik verdriet en pijn? Het valt mee, omdat ik zag dat het een hopeloze zaak was met mijn broer, hoe ik mijn best ook heb gedaan. Hij vond dat het allemaal niet meer hoefde. Hij is nu in de armen van zijn geliefde verzorgster gestorven. Maar het verdriet is er vooral om hoe Hans had kunnen zijn als de maatschappij wat minder hard was geweest en meer hart had gehad voor mensen zoals hij, zodat hij nog kon voelen dat hij daar thuishoorde.

Meer over mijn broer:

• Overlijdensbericht op de website van DSVP

• © Eduard Bekker
  Niets op deze site waarvan de rechten bij mij berusten mag worden overgenomen zonder mijn toestemming.

< Terug   > Home     > Thema’s       > Familieverhalen         > IM Broer Hans

Disclaimer • Over cookies • Mastodon